Κυριακή, 20 Φεβρουαρίου 2011

Πως να διαλεξω ψυχοθεραπευτη? -5- (η τριτη δυναμη-προσωποκεντρικη θεωρια)

Η  θεωρια αυτη ειναι αποτελεσμα των θεωριων του Αβρααμ Μασλοου και του Καρλ Ροτζερς,αλλα και αλλων ψυχολογων που την εμπλουτισαν.Εχει ως επικεντρο τον πελατη και ειναι μη κατευθυντικη και φαινομενολογικη.Αυτο σημαινει πως ο θεραπευτης παιρνει ως δεδομενες αληθειες τα λεγομενα και τις εμπειριες του πελατη  ετσω κι αν αυτο κοστιζει σε αντικειμενικοτητα.Ετσι προσπαθει να  καταλαβει το αξιακο συστημα και τον συναισθηματικο κοσμο του πελατη-και να ταυτιστει μαζι του,παραμεριζοντας συχνα τις δικες του αποψεις,καθως αυτο θεωρειται επιβολη των αξιων του θεραπευτη στον πελατη.
    ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΜΑΣΛΟΟΥ
Η πυραμιδα αναγκων  του μασλοου ειναι ενα συστημα κινητρων που λεει οτι ο ανθρωπος εχει καποιες αναγκες τις οποιες κινειται για να εκπληρωσει.Μονο οταν ολες οι αναγκες ειναι καλυμενες ο ανθρωπος ζει στο επακρον.Λεγεται πυραμιδα γιατι συχνα παρουσιαζεται ως εικονα τριγωνου χωρισμενο σε τμηματα,με τις βασικες/βιολογικες αναγκες στο κατωτερο τμημα και τις ψυχολογικες/πνευματικες στα ανωτερα.Οι αναγκες ειναι κατανεμημενες ως εξης :
βιολογικες>ασφαλεια/κτηση>κοινωνικες>εκτιμηση απο εαυτο και αλλους>αυτοπραγματωση
Το μοντελο αυτο εχει κατακριθει ως υπερβολικα δομημενο και μη-ρευστο και δε στηριζεται αρκετα απο τα εμπειρικα δεδομενα.Ετσι,ο Κλειτον Αντερφερ το 1969 παρουσιασε ενα διορθωμενο μοντελο που στηριζεται απο κλινικα στοιχεια.Εχει ως εξης :
αναγκες υπαρξης(βιολογικες/πρακτικες)>αναγκες συσχετισης(φιλια/ερωτας)>αναγκες αναπτυξης(αυτοπραγματωσης)
Το μοντελο αυτο λεει οτι το ατομο μπορει να παει μπρος-πισω σε αυτο το συστημα,αναλογα με τις συνθηκες ζωης του και την προσωπικοτητα του . Ωστοσο,ισως ακριβως γιατι δεν ειναι αυστηρα δομημενο και ειναι λιγο αφηρημενο,η πυραμιδα αναγκων του Μασλοου ειναι ακομα πιο δημοφιλης,παρα το γεγονος οτι οι μετρησεις απο ειδικους συμφωνουν περισσοτερο με το μοντελο του Αντερφερ.
   Η ΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΚΑΙ Η ΟΡΓΑΝΙΣΜΙΚΗ ΑΞΙΑΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Συμφωνα με την επηρρεασμενη απο τον Μασλοου θεωρια,ο ανθρωπος εχει ενα εμφυτο δυναμικο.Η εννοια αυτη ταυτιζεται με την αναγκη για αυτοπραγματωση,για πληρωση του δυναμικου αυτου.Αυτη η ρευστη διαδικασια λεγεται οργανισμικη αξιακη διαδικασια και διαρκει εφ'ορου ζωης,η εξελιξη του ατομου  δηλαδη ποτε δε σταματα.Ενα εμποδιο που θετει συχνα ο πολιτισμος ειναι οι πρυποθεσεις αξιας.Οταν ενα ατομο δεν βιωνει απο τους Σημαντικους Αλλους,κυριως τους γονεις , ανευ ορων αγαπη και αποδοχη,αλλα μαθαινει οτι η αγαπη εχει προυποθεσεις,ενδοβαλλει αυτο το αξιακο συστημα που λεγεται και προυποθεσεις αξιας-οροι που το ατομο πρεπει να πληρει για να νιωθει οτι αξιζει και να γινεται αποδεκτο.Εδω ΄μπαινει' και το ρητο του Σατρ -ενος υπαρξιστη ψυχολογου που ειπε ''η κολαση μας ειναι οι αλλοι''.
     ΤΟ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΤΟΜΟ
Το λειτουργικο ατομο εχει εμπιστοσυνη στον κοσμο και τους αλλους(χωρις να ειναι αφελες) ειναι ανοικτο στην εμπειρια και το βιωμα και εχει υγιη αυτοεικονα.Εχει ουσιαστικες σχεσεις με τους αλλους και καλυπτει ολες τις αναγκες της πυραμιδας του Μασλοου,εκπληρωνοντας το δυναμικο του και ωριμαζοντας διαρκως.
     Το δυσλειτουργικο ατομο βιωνει τον κοσμο ως εχθρικο και δυσπιστει απεναντι στους ανθρωπους.Πιστευει στην αποδοχη υπο προυποθεσεις και αποφευγει την απορριψη,αποφευγοντας το βιωμα και την επενδυση στον κοσμο και τους αλλους.Ειναι σε ψυχολογικη αμυνα απεναντι σε καθε τι δυσαρεστο και αποστασιοποιειται απο την εμπειρια με δυσπιστια προς το κοσμο και τον Αλλο.Φυσικα,καταπιανεται μονο  με βασικες αναγκες και δεν μπορει να πραγματωσει το δυναμικο του,προσπαθωντας ετσι να ικανοποιησει ενα ενδοβεβλημενο αξιακο συστημα -γνωστο και ως 'τυρρανια των πρεπει' οπως πολλοι ψυχολογοι το περιγραφουν.
       Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ
 Με βαση τα παραπανω,καταλαβαινουμε οτι σκοπος της πελατοκεντρικης θεραπειας ειναι οχι να 'διορθωσει' το ατομο με βασει μια κοινωνικα κατασκευασμενη εννοια του 'κανονικου'   αλλα να το απελευθερωσει απο τα πολλα ενδοβεβλημενα κοινωνικα πρεπει και  να το βοηθησει να εκπληρωσει το δυναμικο του και να ζησει συμφωνα με τις επιθυμιες του.Η προσωποκεντρικη θεραπεια πιστευει στη δυναμη του ανθρωπινου πνευματος και την ικανοτητα για αυτοβελτιωση, καθως και την ταση για το ΄καλο'.Η θεωρια αυτη θεωρει το κακο αποτοκο της κοινωνιας,και αποτελεσμα βιασμου της ανθρωπινης φυσης απο αυτην.
  Κεντρικη θεση κατεχει η σχεση πελατη-θεραπευτη,με τον δευτερο να προσεγγιζει τον πρωτο με αυθεντικοτητα,συν-παθεια και ανευ ορων θετικη αποδοχη.Αυτο σημαινει οτι ο θεραπευτης δεν ειναι σε θεση εξουσιας,αλλα ισος με τον πελατη.Οτι τον αποδεχεται χωρις να τον κρινει η να παρεμβαινει στο συστημα αξιων του.Αντιθετα,προσπαθει να το καταλαβει και 'να μπει στο κοσμο του πελατη'.Ο στοχος ειναι το ατομο να αρχισει να αποδεχεται τον εαυτο του χωρις ορους και να ζει συμφωνα με ενα δικο του πλαισιο αναφορας,κι οχι ενα επιβεβλημενο εξωτερικα αξιακο συστημα.Ετσι το ατομο αρχιζει να καλυπτει τις αναγκες του,να ανοιγεται στους αλλους ανθρωπους αλλα και να επενδυει στον κοσμο γενικοτερα,ζωντας πιο ουσιαστικα τη ζωη.

6 σχόλια:

  1. Σύμφωνα λοιπόν με αυτή την ανάρτηση είμαι δυσλειτουργικό άτομο που βρισκεται σε φάση απελευθέρωσης. Σωστά?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Διαδικτυακέ μου ψυχολόγε, στείλε μου με mail τη διεύθυνσή σου να σου στείλω μία επιταγή για τις συνεδρίες μας! :D

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. χαχαχα δε δεχομαι δωρα απο μεγαλυτερους κυριους..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Δε θα "γεράσεις" και συ ρε? 4 χρονάκια είναι! Θα σε φτιάξω εγώ! :p

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. και να γερασω θα εχω το στυλακι του σον κονερι...

    ΑπάντησηΔιαγραφή