Κυριακή, 17 Απριλίου 2011

Aizen's theories

Λοιπον,αυτες τις μερες οι σκεψεις μου ειναι σα μελισσες που βουιζουν στο κεφαλι μου.Οποτε αποφασισα να τις γραψω μπας και ηρεμησω!Δεν ειναι βλεπετε η πρωτη φορα που το παθαινω αυτο...Το γραψιμο με βοηθαει να τις οργανωσω σε σειρα.Οταν γινει αυτο ηρεμω,σα να αδειαζει ο καρβουνιαρης!(ετσι λεω το μυαλο μου)
   Γενικα,ηψυχολογια θεωρει οτι το ατομο εχει στασεις απεναντι σε διαφορα πραγματα,οι οποιες απορρεουν απο τις εμπειριες του,με μεγαλης σημασιας αυτες της παιδικης κυριως,αλλα συχνα και της εφηβικης ηλικιας.(moratorium)Οσο για τις αγγλικες παρενθεσεις,αγνοηστε τις αν θελετε,κυριως για να οργανωσω τη σκεψη μου σε σχεση με μια θεωρια τις εβαλα,κι οι πιο πολλες ειναι αυκολα κατανοητες ως νοημα,χωρις ιδιαιτερη εξηγηση...

Εχοντας παθει αυχενικο περιδιαβαινοντας λιγο ως πολυ ολες τις θεωριες της ψυχολογιας,κυριως της κλινικης αλλα οχι μονο,προσπαθησα να βγαλω το ζουμι σε μερικα συμπερασματα για την αναπτυξη του ατομου.
Μπορουμε να χωρισουμε την πραγματικοτητα που βιωνει το ατομο σε :
1-εαυτο/εσωτερικη πραγματικοτητα
2-κοσμο-εξωτερικη πραγματικοτητα
   2α-αλλοι-ξεχωρο κομματι της εξωτερικης πραγματικοτητας
   2β-νομοτελεια του κοσμου και της κοινωνιας-αλλο κομματι της εξωτερικης πραγματικοτητας.

1-Το ατομο βιωνει τον εαυτο ως καλο/σωστο/ικανο η ελλατωματικο/κακο/ανικανο(defectiveness/shame).Η πρωτη περιπτωση,οταν ειναι σε υπερβολη οδηγει σε μη σεβασμο των αλλων(impaired limits) και σε ναρκισσισμο κι αλαζονεια(entitlement/grandiosity in schema therapy).Η δευτερη περιπτωση οδηγει σε φοβο απορριψης.Ακομα,μπορει να οδηγησει σε υπερβολικη εξαρτηση(dependence,other-directedness) απο τους αλλους,και σε αυτοπροκαλουμενη προφητεια αποτυχιας.(failure)

2-Το ατομο βιωνει τον κοσμο ως ενα ζεστο/καλο μερος,κατι που μπορει να εμπιστευθει,η κατι κακο,γεματο κινδυνους.Η πρωτη περιπτωση μπορει να οδηγησει αργοτερα σε αισιοδοξια,αλλα επισης αφελεια κι εξαρτητικοτητα(Undeveloped self).Λεω αργοτερα καθως ο διαχωρισμος εαυτου-εξωτερικης πραγματικοτητας ειναι απο τους πρωτους κι γενικολογους διαχωρισμους που γινονται στο ατομο,μολις αποκτα αυτοσυνειδηση.Η δευτερη περιπτωση οδηγει σε απαισιοδοξια ,ταση για απολυτη αυταρκεια και επαγρυπνηση ,καθως και συναισθηματικη αποστασιοποιηση απο τον κοσμο κι την εμπειρια/βιωμα.Το ατομο σχηματιζει ενα καβουκι(Detached protector) και δεν επενδυει στον κοσμο,και δευτερευοντως,ουτε στους ανθρωπους.Τα παραπανω εχουν ονομαστει και σχιζοειδης και καταθλιπτικη σταση απο ψυχαναλυτες,αλλα και η θεωρια gestalt αναφερεται στη σχεση ατομου-εξωτερικης πραγματικοτητας και στο χαλαρο η πολυ ακαμπτο συνορο.Το πως το ατομο βιωνει τον κοσμο γενικα μπορει να το προδιαθεσει και θετικα η αρνητικα αργοτερα,απεναντι στους ανθρωπους.Μπορει ακομα να το κανει να καταστροφολογει,βλεποντας τον κοσμο πιο επικυνδινο απο οτι ειναι(vulnerability to harm/illness)

2α-Το ατομο βλεπει  τους αλλους ως καλους/αξιοπιστους-μια σταση που,ειδικα σε συνδιασμο με κακη οπτικη του εαυτου οδηγει σε εξαρτητικοτητα,αφελεια και ακρατο συναισθηματισμο,αφου ειναι το μεσο συνδεσης με τους αλλους.Αντιθετα, η αλλη σταση,η πεποιθηση οτι οι αλλοι ειναι κακοι,αναξιοπιστοι κτλ.οδηγει σε συναισθηματικη και κοινωνικη απομονωση και σε ταση αυτονομιας,καθως και σε θεοποιηση της λογικης.(mistrust/abuse/Detached protector)

2β-Η νομοτελεια κι οι απολυτες αναποφευκτες αληθειες της ζωης.Αυτο το κομματι αρχιζει να αναπτυσσεται αργοτερα,απο τα 4 περιπου χρονια κι μετα-εξαρταται ποιον ειδικο θα ρωτησετε.Το παιδι βλεπει τη νομοτελεια αυτη,τους κοινωνικους κανονες κι τους περιορισμους της πραγματικοτητας γενικοτερα,-οπως η θνητοτητα,η το γεγονος οτι δε μπορει να πεταξει-,ως τον κοσμο των ενηλικων.Τα παιδια ειναι απο τη φυση παρορμητικα,αμοραλιστικα και θεωρουν οτι ειναι παντοδυναμα.Οι ενηλικες τους μαθαινουν οτι ως ανθρωπινα οντα,υπαρχουν πραγματα που δεν μπορουν να κανουν,καθως κι οτι και οι αλλοι ανθρωποι εχουν αισθηματα,οτι οι πραξεις τους εχουν συνεπειες στους αλλους αλλα και στα ιδια κτλ.Αποκτουν ετσι επαφη με την πραγματικοτητα,αντι της ροδινης πραγματικοτητας που βιωναν ως τοτε.Υπαρχουν 2 περιπτωσεις-η μια,ειναι  το ατομο να δεχτει αυτα τα διδαγματα κι να τα εσωτερικευσει(overvigilance/inhibition).Η αλλη,να μην κατηχηθει απο καποιον υπευθυνο ενηλικα,γιατι δεν υπαρχει ενας τετοιος στο περιβαλλον του,η να δει τη νομοτελεια αυτη ως κατι κακο η βαρετο και να θελησει να παραμεινει παιδι κατα καποιο τροπο,επαναστατωντας στους κανονες η ξεγλιστρωντας με ναζια η ψεμματα.(impaired limits/manipulation)
Η νομοτελεια ειναι σημαντικη γιατι επηρρεαζει πιστευω και τη δομη της σκεψης,η μαλλον,της δινει δομη.Κι αυτο γιατι τα παιδια μαθαινουν ακριβως οτι οι πραξεις εχουν συνεπειες κι οτι η πραγματικοτητα εχει περιορισμους και κινδυνους.Αποκτουν 'επαφη' με την πραγματικοτητα,ενω μεχρι τοτε ζουσαν στο δικο τους κοσμο.Και ετσι αρχιζουν να κυνηγουν το 'σωστο' κι να αποφευγουν το 'λαθος' οπως το μαθαινουν στο περιβαλλον τους,η να δρουν χωρις ενα τετοι ελεγχο.Κι ετσι δημιουργουνται 2 αντιθετοι τροποι σκεψης : ο διχοτομικος κι ο αδομητος.
Ο διχοτομικος τροπος σκεψης απορρεει απο τα υψηλα στανταρ(unrelenting standars),τα αυστηρα κριτηρια κι τις υπερβολικες απαιτησεις.Το ατομο μαθαινει οτι υπαρχει μονο μαυρο κι ασπρο,οχι γκρι.Μαθαινει οτι αν δεν εισαι σωστος,εισαι απολυτα λαθος.Και τα κριτηρια που πρεπει να πληρεις για να εισαι σωστος,ειναι πολλα σε αυτο το τροπο σκεψης.Οποτε το ατομο επιδιδεται στο κυνηγι της τελειοτητας πλεον,κατι που ειναι βεβαια ακατορθωτο.Τα ατομα αυτα μαθαινουν οτι οι πεποιθησεις/στασεις/προτυπα που διδαχθηκαν ειναι οι μονες σωστες κι ολες οι αλλες απολυτα λαθος.Ετσι δημιουργειται ο δογματισμος ,ο ρατσισμος-αφου το διαφορετικο η/και καινοτομο γενικα θεωρειται απολυτα λαθος-,και η τελειομανια.Τα ατομα με τετοια σταση δρουν με βαση τη λογικη,ελεγχουν την παρορμηση(emotional inhibition),συχνα με υπερβολικο τροπο ,καθως ως παιδια εμαθαν οτι η παρορμηση ειναι απροβλεπτη και συχνα οδηγει σε λαθη.Ειναι οργανωτικα(obsessive orderliness) κι προσπαθουν να 'ελεγξουν' τη ζωη,να την κανουν προβλεψιμη γιατι εμαθαν οτι αν τα κανεις ολα σωστα,δε θα τιμωρηθεις η δε θα αποτυχεις.Προσπαθουν μεσω της οργανωτικοτητας και της ρουτινας να αποφυγουν το αρνητικο βιωμα,ειτε σε απλα θεματα,οπως η αργοπορια φροντιζοντας να φυγουν νωρις απ'το σπιτι κι να εχουν πληροφοριες για το μερος που πηγαινουν,ειτε σε σημαντικα- πχ παθιαζονται με την υγειινη διατροφη για να αποφυγουν την ασθενεια.Ακομα,μπορει να αποφευγουν την συγκρουση αν τη θεωρουν ρισκο,κι να χειραγωγουν τους αλλους(manipulation)με περιπλοκες στρατηγικες.Αυτο μπορει να συμβει γιατι τα προτυπα/κανονες με βαση τα οποια δρουν μπορει να επιτρεπουν τετοιες μεθοδους,καθως το ατομο μπορει να απορριψει τους κανονες που εμαθε ως παιδι-τουλαχιστον στο πεδιο του συνειδητου-αλλα δεν μπορει να απαλλαχθει εξισου ευκολα απο την τελειοθηρια του.
Ο αδομητος τροπος σκεψης αφορα ατομα που κατα μια εννοια εχουν παραμεινει παιδια,ζουν στο κοσμο τους,εθελοτυφλουν σε στοιχεια της πραγματικοτητας που ειναι βαρετα η αρνητικα οπως οι υποχρεωσεις,οι ευθυνες και καθε μορφης περιορισμοι,γιατι εμαθαν οτι αν εισαι εξυπνος η χαριτωμενος μπορεις να παραβεις τους κανονες διχως συνεπειες(manipulation).Ετσι,τα ατομα αυτα δρουν με βαση το θυμικο τους κομματι(impaired limits/impulsive child)και δε κυνηγουν το σωστο στις ασχολιες τους καθως δε φοβουνται το λαθος (με αποτελεσμα συχνα να ειναι τολμηροι και καινοτομοι), και γινονται  ανοργανωτοι και αναβλητικοι.Σκεφτονται σαν παιδια,οτι ολο και καποια'μαγικη' λυση θα βρεθει,χωρις να καταβαλουν μεγαλη προσπαθεια η οτι θα αποφυγουν τις συνεπειες της ανευθυνοτητας τους σε τελικη αναλυση,με κολπα κτλ.

Η υγιεια ειναι ουσιαστικα μια μορφη χρυσης τομης αναμεσα σε αντιθετους πολους,μια λειτουργικη προσαρμογη στο περιβαλλοντα κοσμο κι την κοινωνια και μια καλη σχεση με τον εαυτο.


Εννοειται πως η  ψυχολογια εχει πολλες ακομα διαστασεις και ενοτητες.Τα παραπανω ειναι καποιες βασικες αρχες οπως εγω τις αντιλαμβανομαι.Ειναι συνδιασμος θεωριων προσωπικοτητας και μοντελων ψυχοθεραπειας.Υπαρχει ακομα το ασυνειδητο κι η ψυχοσεξουαλικη εξελιξη,τα σταδια του φροιντ κι του πιαζετ,αλλα δε γινεται να γραψεις τα παντα σε ενα κειμενο,αλλωστε οι θεωριες των προαναφερθεντων ειδικων θεωρουνται λιγο ξεπερασμενες,κι για το λογο αυτο ουτε τις θυμαμαι πολυ καλα...
Υπαρχει η ενισχυση μιας συμπεριφορας μεσω των αποτελεσματων της,μηχανισμοι αμυνας,μηχανισμοι της κοινωνικης ψυχολογιας κτλ.Α! Σημειωση σε μενα- Να θυμηθω να κανω μια αναρτηση για τις φανατικου τυπου αιρεσεις,μια για τον εθνικισμο και μια για τα γνωστικα λαθη(;).Θα δω αναλογα με την ορεξη μου...
Ουφ....ξελαμπικαρα λιγο που λενε....

2 σχόλια:

  1. θα σταθώ με εφεκτικότητα σε δύο σημεία :
    1) ...οδηγεί σε θεοποίηση της λογικής.
    Δεν θα έβλεπα με κακό μάτι, αν όχι θεοποίηση, τουλάχιστο ευρύτερη εφαρμογή της λογικής στην κοινωνία μας. Χωρίς, βέβαια, να καταλήξουμε στα "μαθηματικά για τα μαθηματικά".
    2) προτελευταία παράγραφος για την υγεία.
    Όταν μιλάμε για "τομή" εννοούμε μια ενέργεια που πηγάζει από μας τους ίδιους. Δυστυχώς, η υγεία δεν είναι αγαθό που το ορίζουμε, πέρα από την προφύλαξη, που κι αυτή ακόμα είναι κατά μέγα μέρος θέμα περιβάλλοντος. Θα έβλεπα την υγεία σαν επιδίωξη, όχι σαν τομή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. xenoydis,η λογικη ειναι χρησιμο εργαλειο,απλα καποιοι ανθρωποι γινονται πορωμενοι συναισθηματικα -για αυτους μιλαω

    τωρα οσο για τον ορισμο της υγειας,ειδικα στις κοινωνικες επιστημες ειναι ζορικο θεμα.Αν θες,σκεψου τον εξης ορισμο : η ψυχικη υγεια ειναι η απουσια συμπεριφορων που προκαλουν εντονη δυσφορια στο ατομο η/και παραβιαζουν τα δικαιωματα των αλλων ανθρωπων...

    ΑπάντησηΔιαγραφή