Σάββατο, 30 Απριλίου 2011

Ρατσισμος

Λοιπον σε προηγουμενη αναρτηση ειχα γραψει υπενθυμιση στον εαυτο μου να κανω μια αναρτηση αφιερωμενη στο ρατσισμο.Ως ρατσισμο μπορουμε να ορισουμε την θεωρηση ότι όλα τα μελη μιας μειονοτητας εχουν καποια αρνητικα χαρακτρηριστικα,και με βαση τη σταση αυτή να κανουμε διακρισεις σε βαρος μελων της ομαδας αυτης.Ας πουμε –όχι και τοσο-λιγα λογια για τα αιτια:

Αιτια-1-ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ

1)Το ατομο εχει την αναγκη να βλεπει τον εαυτο του υπο ένα θετικο φως.Με αυτην την αρχη ως κινητρο κατασκευαζει τον κοινωνικο του κοσμο,σχηματιζει δηλαδη αντιληψεις κι κρισεις για θεματα που σχετιζοντα με την ανθρωπινη κοινωνια.
2)Το ατομο εχει την ικανοτητα να αντιλαμβανεται τον εαυτο του ως μελος ομαδων(κατηγοριοποιηση) .Η ομαδα/ες  στις οποιες ανηκει το ατομο  λεγονται ενδο-ομαδες.Οι υπολοιπες ομαδες λεγονται εξω-ομαδες.
3)Το ατομο πιστευει ότι  ένα μελος μιας ομαδας μοιραζεται καποια κοινα χαρακτηριστικα με τα υπολοιπα μελη της ομαδας αυτης.Η αξια της ομαδας αντανακλα  την αξια του ατομου-μελους.

Η αναγκη του ατομου να βλεπει τον εαυτο του θετικα οδηγει σε γνωστικη μεροληψια(μεροληψια σκεψης) και δευτερευοντως στο  θεμελιωδες σφαλμα αποδοσης.
Στο σφαλμα αυτό το ατομο αποδιδει  θετικες  συμπεριφορες ( και κατορθωματα) δικες του σε εγγενη χαρακτηριστικα(εφυια) ενώ θετικες συμπεριφορες των αλλων σε εξωτερικες περιστασεις(τυχη).
Ταυτοχρονα, αρνητικες συμπεριφορες (εγκλημα/αποτυχιες) δικες του τις αποδιδει σε εξωτερικα/ανεξελεγτα στοιχεια(η κακια η ωρα/ατυχια) ενώ αρνητικες συμπεριφορες των αλλων(αποτυχιες/εγκληματα) σε εγγενη χαρακτηριστικα τους(κακια/ανικανοτητα).
Αυτό συμβαινει γιατι το ατομο προστατευει την αυτοπεποιθηση του με το να θεωρει ότι οι επιτυχιες του είναι αποτελεσμα προσωπικης αξιας ενώ οι αποτυχιες αποτελεσμα εξωτερικων ανεξελεγκτων παραγοντων.
Το ιδιο συμβαινει με το να αποδιδει τις αποτυχιες των αλλων σε εγγενη γνωρισματα και τις επιτυχιες τους σε εξωτερικα στοιχεια όπως η τυχη.
Αυτό συμβαινει γιατι η  αυτοεκτιμηση είναι μια διαδικασια συγκρισης με τους αλλους-ειμαι καλος σημαινει ειμαι καλυτερος από τους αλλους.Αποδοχη της αξιας του αλλου σημαινει κινδυνος μειωσης της δικης μου αξιας.Αποδοχη ενος λαθους επισης απειλει την αξια μου.Αντιθετα,η αξια μου αυξανεται μεσω μιας επιτυχιας,ειδικα όταν τη χρωστω μονο στις ικανοτητες μου,κι όχι στη συγκυρια.
Πχ όταν το ατομο απαταει τη συντροφο του αποδιδει τη συμεριφορα του σε εξωτερικα στοιχεια της περιστασης όπως το μεθυσι. Αν η συντροφος του ατομου το απατησει θα αποδοσει τη συμπεριφορα της σε εγγενη χαρακτηριστικα της. (είναι τσουλα/αχαριστη κτλ.)
-Όταν καποιος νικαει σε ένα παιχνιδι ποκερ , το αποδιδει στην ικανοτητα του να μπλοφαρει.Οταν νικαει καποιος άλλος, το αποδιδει στην τυχη του.
Σε κοινωνικο επιπεδο αυτό δημιουργει την γνωστικη προκαταληψη(ενδο-ομαδικη ευνοικρατια).Εφοσον η αξια της ομαδας αντανακλα στην αξια του ατομου,το ατομο  συγκρατει και μεγενθυνει την σημασια στοιχειων που μειωνουν την αξια μιας εξο-ομαδικης ταυτοτητας ενώ παραβλεπει η δικαιολογει ως λαθη ενός μονο ατομου τα λαθη μελων (***)της  ενδοομαδας ώστε να προστατευτει η αξια της ενδοομαδικης ταυτοτητας.
Πχ. Δινουμε ιδιαιτερη προσοχη σε ειδησεις οπου εγκληματα διαπραχθηκαν από αλλοδαπους και αγνοουμε ειδησεις εγκληματων οπου δραστες είναι ελληνες.

Ακομα,όταν ένα μελος της ενδοομαδας πετυχαινει κατι θετικο,αυτό αποδιδεται στην ενδοομαδικη του ταυτοτητα.
Πχ όταν ενας ελληνας κικ μποξερ νικαει έναν ξενο,αυτό αποδιδεται στο γεγονος ότι είναι ελληνας(ελληναςειναι σιγα μην εχανε) κι όχι στην προσωπικη του ικανοτητα.Ετσι τα ατομα εχουν  ένα ναρκισσιστικο κερδος με το να νιωθουν ακριβως ότι οι ελληνες γενικα(και αρα και τα ιδια) είναι ανωτεροι των ‘βαρβαρων’.
Ακομα,αποδιδει τυχον αρνητικες συμπεριφορες μελων της εξωομαδας στην εξωομαδικη τους ταυτοτητα(φυσικοποιηση) .
Πχ. Όταν ενας αλβανος σκοτωνει καποιον λεμε ότι ετσι είναι οι αλβανοι, ότι ‘εχουν το εγκληματικο γονιδιο’.
(***)Όταν ενας Ελληνας σκοτωνει καποιον,λεμε ότι είναι αποβρασμα της κοινωνιας ,καθαρμα κτλ.Δεν εμπλεκουμε την εθνικη του ταυτοτητα στην αποδοση αιτιων για τη συμπεριφορα του-αντιθετα,λεμε ότι φταινε προσωπικα χαρακτηριστικα.Ετσι νιωθουμε ανωτεροι από τον εγκληματια και ταυτο χρονα προστατευουμε την ελληνικη εθνικη ταυτοτητα από το να ‘σπιλωθει’ από την  παραξη του συγκεκριμενου ελληνα.
Αυτό που ουσιαστικα λοιπον συμβαινει είναι μια ταση υπερτιμησης της αξιας της ενδοομαδικης ταυτοτητας και ταυτοχρονα υποτιμησης της εξωομαδικης ταυτοτητας,με στοχο το ναρκισσιστικο κερδος.Το ατομο προστατευει την ενδοομαδικη ταυτοτητα από στοιχεια που απειλουν την αξια της με μεθοδους όπως το θεμελιωδες σφαλμα αποδοσης , η επιλεκτικη προσοχη και μνημη,ενώ ταυτοχρονα με τις ιδιες μεθοδους μεγενθυνει τα στοιχεια που αυξανουν την αξια της ταυτοτητας αυτης.
Και αντιστοιχα,με τις μεθοδους αυτές αγνοει η παραμορφωνει η μειωνει την σημασια στοιχειων που αυξανουν το πρεστιζ της εξωομαδικης ταυτοτητας  και μεγενθυνει την σημασια στοιχειων που την υποτιμουν.

Η παραπανω ταση βρισκεται στη ριζα του ρατσισμου.Τα ατομα δημιουργουν μεσω της προκαταληψης αυτης τα στερεοτυπα,που παντα είναι φυσικα αρνητικα.Υπαρχουν κι αλλα στοιχεια όμως που συντελουν  τοσο στην δημιουργια,οσο και την    αυξηση του ρατσισμου,εφορμωντας από αλλους παραγοντες και πολλαπλασιαζοντας τα αρνητικα συναισθηματα προς τις εξωομαδες/μειονοτικες ομαδες.

Αιτια-2-ΣΚΕΨΗ ΑΣΠΡΟΥ-ΜΑΥΡΟΥ
Ένα από αυτά είναι  η διχοτομικη σκεψη-σε οσα ατομα συνανταται- οπου το ατομο μεγαλωνει πιστευοντας πως αν δεν εισαι σωστος εισαι απολυτα λαθος.Αυτη η μορφη σκεψης προωθειται συχνα από μορφες εξουσιας(γονεις/δασκαλοι) γιατι  η σκεψη ασπρου μαυρου και ο φοβος τιμωριας στην περιπτωση λαθους συντελουν στην υποταγη.Ο τροπος σκεψης αυτος διαποτιζει την κοσμοθεωρια του ατομου και  οδηγει σε πληρη απορριψη οποιουδηποτε στοιχειου δεν είναι ‘σωστο’.Και σωστο θεωρειτο αυτό που μαθαμε ως σωστο από παιδια,ειτε είναι τροπος ντυσιματος,ειτε είναι θρησκεια,ειτε είναι γενικοτερα ο τροπος ζωης.
Σε αυτό το μονολιθικο τροπο σκεψης οφειλουμε σλογκαν του τυπου god hates fags και δηλωσεις του τυπου ‘ο χριστιανισμος είναι η ανωτερη θρησκεια ολων’.Αυτο το δευτερο το διαβασα ως σχολιο σε ένα βιντεο οπου εξτρεμιστες μουσουλμανοι λιθοβολουσαν μια κοπελα μεχρι θανατου.
Από κατω μια κοπελα ειχε γραψει ότι ειμαστε τυχεροι που γεννηθηκαμε χριστιανοι ορθοδοξοι(speak for yourself honey) κι ότι η δικη μας θρησκεια είναι ανωτερη από   ’’αυτων των απολιτιστων ζωων’’.Βεβαια ξεχναει –και πολύ βολικα μαλιστα- τις σταυροφοριες και την ιερα εξεταση(επιλεκτικη μνημη)  ενώ συνδεει τις πραξεις μερικων εξτρεμιστων με τη θρησκεια τους γενικοτερα(φυσικοποιηση).Εννοειται ότι ετσι ο χριστιανισμος – κι αρα οι χριστιανοι- βγαινουν νικητες από αυτή τη γελοια και γεματη γνωστικα λαθη συγκριση,και η ψωνισμενη κι δογματικη αυτή κοπελιτσα νιωθει λιγο καλυτερα για τον ηλιθιο εαυτο της.
Στα πλαισια της σκεψης αυτης κάθε τι  νέο η ξενο προς τις αποκρυσταλλωμενες στασεις του ατομου είναι απολυτα λαθος και κατωτερο.

Αιτια-3-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ,ΠΡΟΤΥΠΑ ΤΡΟΠΟΥ  ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΣΗ ΑΠΕΙΛΗΣ ΑΥΤΩΝ.
Αυτό το αιτιο σχετιζεται και με τη διχοτομικη σκεψη.Μεγαλωνοντας οι ανθρωποι αποκτουμε προτυπα τροπου ζωης( Γαμος-οικογενεια μαμα μπαμπα-τροπος ντυσιματος –θρησκεια κτλ)
Oι μειονοτικες ομαδες εχουν δικα τους προτυπα αξιες και τροπο ζωης.Η αναδειξη αυτου δημιουργει αισθημα ότι απειλειται ο τροπος ζωης και τα προτυπα της κυριαρχης κοινωνικης ομαδας, η αξια αυτων,και η κυριαρχια της πλειονοτικης ομαδας.
Στην περιπτωση των μεταναστων,εκεινοι ερχονται από τις χωρες-αφετηριες μεταφεροντας μαζι τους την κουλτουρα τους,τις ιδεες,τις παραδοσεις κτλ.Αρχικα αυτό περνα ισως απαρατηρητο.Λογω όμως της γνωσιακης προκαταληψης,ηδη η ταυτοτητα(εθνικη/θρησκευτικη) των μεταναστων αντιμετωπιζεται ως κατωτεροι.Οι ιδιοι αντιμετωποι με ένα εχθρικο κοινωνικο περιβαλλον συσπειρωνονται και οχυρωνονται πισω από τις παραδοσεις τους.Αυτη η αρνηση ενταξης στην κοινωνια της χωρας υποδοχης(μεσω πχ ευρωπαικου ντυσιματος) θεωρειται συχνα προσβολη,απορριψη των προτυπων της κυριαρχης κοινωνικης ομαδας και εντεινει το προβλημα.Στην ουσια είναι μια μορφη απορριψης,αφου οι ιδιοι εχουν μαθει ότι η κουλτουρα η δικη τους είναι η ‘σωστη’ εφοσον ετσι μεγαλωσαν.Αυτο,σε συνδιασμο με την οργανωση των μεταναστων ,τη δημιουργια συλλογων και την υποβολη αξιωσεων /αιτηματων από αυτές,αυξανει το αισθημα απειλης της πλειονοτικης ταυτοτητας η της κυριαρχιας της πλειονοτικης ομαδας εντος των εθνικων της συνορων.Η απειλη αυτή εντεινει ακομα περισσοτερο την τεταμενη ατμοσφαιρα και οδηγει συχνα σε ακραιες συμπεριφορες σε κοινωνικη πολωση και,σε φαινομενα βιας.
Η οικονομικη κριση και η εθνικη ταπεινωση της γερμανιας στον α’ παγκοσμιο πολεμο αυξησε το αισθημα απειλης προς την αξια του να εισαι γερμανος,και εκανε πολλους να οχυρωθουν πισω από ένα στειρο εθνικισμο(υπεραναπληρωση),που συνετελεσε αργοτερα στο να ανελθει ο χιτλιερ στην εξουσια.
Παρεπιπτωντος υπεραναπληρωση είναι μια διαδικασια οπου το ατομο προσπαθει να ‘σβησει’ η να απωθησει αρνητικα συναισθηματα μεσα από την υιοθετηση της ακρως αντιθετης συμπεριφορας.πχ ενας δυστυχησμενος ανθρωπος που προσποιειται τον ευτυχισμενο και γινεται η ‘ψυχη του παρτι’ .Οπως υποννοει η λεξη υπερ- αναπληρωση χαρακτηριζεται από το στοιχειο της υπερβολης και συνηθως είναι δυσλειτουργικη .
 Η περιπτωση των σεξουαλικων μειονοτητων δεν διαφερει ριζικα,εφοσον απειλουνται τα υπαρχοντα προτυπα για το τι σημαινει να εισαι ανδρας η γυναικα.Πολλοι ανθρωποι φοβουνται  οτι η αλλαγη -εστω και μικρη- του κοινωνικου κατεστημενου θα οδηγησει σε πληρη αποδιοργανωση,σε διαβρωση του γαμου,νομιμοποιηση της παιδοφιλιας κτλ.Αυτο συμβαινει γιατι στο μυαλο πολλων ανθρωπων καθε τι μη στρειτ ειναι απολυτα λαθος και διεστραμμενο-εννοειται δε πως η αγνοια παιζει μεγαλο ρολο,μαζι με την διχοτομικη σκεψη και τη γνωστικη προκαταληψη.


Αιτια-4-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΥΣΑΡΕΣΚΕΙΑ ΚΙ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΠΟΔΙΟΠΟΜΠΑΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ.
Σε κάθε κοινωνια υπαρχουν ρατσιστικες τασεις.Οι ερευνες όμως δειχνουν ότι οσο χειροτερευει η οικονομια,τα επιπεδα ρατσισμου αυξανονται.Αυτο συμφωνα με πολλους θεωρητικους συμβαινει γιατι η κακη οικονομικη κατασταση οδηγει σε δυσαρεσκεια και αισθημα αδικιας,οποτε οι ανθρωποι ψαχνουν έναν υπευθυνο.Συνηθως η οργη του λαου στρεφεται σε μια ευαλωτη κοινωνικη ομαδα  αντι ενός θεσμου η ενός απροσωπου πολιτικου συστηματος,καθως είναι πιο ευκολο να στοχοποιηθει αυτή,κι καθως ηδη υπαρχει αρνητικο κλιμα απεναντι της λογω της γνωσιακης προκαταληψης.Οι ευθυνες της ομαδας αυτης(μεταναστων) θεωρουνται δεδομενες και η σημασια τους διογκωνεται(μας κλεβουν τις δουλειες)χωρις να υπαρχουν αποδειξεις από καποια επιτροπη οτι οι μεταναστες δρουν βλαπτικα στην οικονομια.Ετσι,αυξανονται οι εξτρεμιστικες ομαδες που στοχοποιουν τους μεταναστες.
-Εννοειται πως υπαρχουν και λιγοι που στοχοποιουν το απροσωπο συστημα και αποσκοπουν στη διαλυση αυτου.Ωστοσο είναι λιγοτεροι καθως η στοχοποιηση της καθεστυκυιας ταξης σε θετει εκτος νομου με μεγαλο προσωπικο κοστος.Αντιθετα,η στοχοποιηση εξωομαδων σπανια εχει συνεπειες-

Aιτια-5-ΦΟΒΟΣ/ΑΓΝΟΙΑ
Aναφορες εγιναν ηδη στο θεμα,αλλα επειδη η καταστροφολογια ειναι σημαντικο στοιχειο του ρατσισμου,αξιζει ξεχωριστη θεματικη.
Το κυριο ισως αιτιο ρατσισμου προς μεταναστες είναι το οικονομικο-ο φοβος βιοπορισμου,οι θεσεις εργασιας.μαζι με τη γνωστικη προκαταληψη  και την αισθηση απειλης της πλειονοτικης ταυτοτητας από την μεινοτικη .Η πλειοψηφια ξεκιναει με την πεποιθηση ότι είναι ανωτερη  η ιδια και η κουλτουρα της.Οταν οι μειονοτητες ζητανε ισα δικαιωματα και προβαλουν την κουλτουρα/θρησκεια τους είναι σαν να επιδεικνυουν ότι θεωρουν τη δικη τους ανωτερη από της πλειοψηφιας.Αυτο αυξανει την απειλη για την πλειοψηφικη ταυτοτητα , τον ναρικισσισμο κι τα προνομια της πλειοψηφιας,και αρα, την αντεπιθεση.

Σε σχεση με τις σεξουαλικες μειονοτητες σημαντικο ρολο παιζει η μακραιωνη πεποιθηση ότι η μειονοτικες ταυτοτητες είναι παθολογικες ,διαστροφικες ,ακομα κι εγκληματικες,οποτε η πλειοψηφια καλειται να αναγνωρισει κατι ξενο ως ισο,χανοντας κατι από το πρεστιζ της και αλλαζοντας τις αποψεις της.Κατι τετοιο ,αν γινοταν δεκτο,θα δημιουργουσε αισθημα ανασφαλειας για την ορθοτητα γενικα της πλειοψηφικης ηθικης(αν ενας κανονας είναι λαθος,ισως και οι αλλοι να είναι),φοβο καταλυσης της ηθικης και οδηγησης της κοινωνιας στο χαος,καθως και ναρκισσιστικο τραυμα,αφου μεσω της  ‘προς τα κατω’ συγκρισης με ‘κατωτερες’ μειονοτητες  τα ατομα αυξανουν την αυτοεκτιμηση τους.

5 σχόλια:

  1. Ενδιαφερον το κειμενο!
    ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. καλό μήνα aizen
    τελικά θα πρέπει να πάρουν τους Έλληνες για ψυχιατρικές έρευνες ή για παραδείγματα(προς αποφυγή) για να καταλαβαίνουν οι φοιτητές των ξένων πανεπιστημίων καταλύτερα τη θεωρία των ψυχολογικών κομπλεξ xd
    πάντως αυτό το κείμενο με το ρατσισμο από ποιο βιβλίο είναι?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ephemeron,καλο μηνα!

    περσεα,καλο σου μηνα!-οσο για το κειμενο ειναι δικο μου εκπονημα(τρομαρα μου)αλλα αν ενδιαφερεσαι για λεπτομερειες πατα στο google 'θεμελιωδες σφαλμα αποδοσης' και social identity theory.απο αυτες τις θεωριες κυριως το 'εμπνευστηκα'!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. τελειο!έχω γίνει φανατικός αναγνώστης πλέον! μπράβο σου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. ευχαριστω!σκοπος μας η ευχαριστηση σας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή