Πέμπτη, 8 Μαρτίου 2012

Γνωστικα σχηματα-εισαγωγουλα

Λοιπον!Αρχιζουμε χωρις πολλα πολλα γιατι ειμαι και σιναχωμενος!

Γνωσιακα σχηματα ειναι στασεις/αποψεις πεποιθησεις,που συνδεονται με συναισθηματα και καθοδηγουν συμπεριφορες.Δημιουργουνται μεσω της μαθησης και της μνημης,ενω ρολο παιζει και το συναισθημα,η εσωτερικευση ,η μιμιση και η συναισθηματικη μνημη,το εντονο βιωμα,ειτε θετικο ειτε αρνητικο.

Βοηθανε στην προβλεψη κι τον ελεγχο του κοσμου,και συνεπως στην επιβιωση του ανθρωπου μεσα σε αυτον(ειτε φυσικο ειτε κοινωνικο κοσμο).

Πουχου.
Ενα ελληνακι βλεπει μια αραχνη.Εχει διερευνητικη διαθεση κι επιφυλακτικοτητα,αλλα οχι φοβο.Η μανα του μπαινει μεσα και μολις βλεπει την αραχνη οθρλιαζει σα τρελη.Το παιδι μεσω της μιμισης μαθαινει οτι η αραχνη ειναι κατι κακο,αηδιαστικο,κατι που πρεπει να το φοβαται.Στο μελλον λοιπον ττην ιδια συμπεριφορα αναπαραγαγει.

   Το ιδιο δε συμβαινει σε αλλους πολιτισμους,οπως οι ινδιανοι,οι οποιοι τρωνε αραχνες,δε τις βρισκουν αηδιαστικες.Και πριν πειτε 'ιου' σκεφτειτε οτι καθε καθαρα δευτερα τρωμε γαριδες,πολυποδα ζωα που μοιαζουν με τις αραχνες και ειναι επισης γνωστες ως 'κατσαριδες της θαλασσας'.Τα περισσοτερα πραγματα δεν ειναι καλα η κακα λογω καποιας αιωνιας  κι απαραλαχτης 'ουσιας',αντιθετα,μαθαινονται ως τετοια μεσω κοινωνικου προγραμματισμου(κοινωνικος κονστρακτιονισμος)

Τα πιο πολλα σχηματα δημιουργουνται σε νεαρη ηλικια,οπου το ατομο δεν εχει την καλυτερη κριτικη ικανοτητα και ψυχικες αμυνες,με αποτελεσμα να αποθηκευονται δυσλειτουργικα σχηματα.
Επειδη ομως προσφερουν μια αισθηση οικειοτητας,ελεγχου και ασφαλειας η λεγομενη γνωστικη προκαταληψη(η ταση να δινουμε προσοχη και να ειμαστε ευπιστοι σε πληροφοριες που κρινουμε συνειδητα η οχι ως θετικες με καποιο τροπο για εμας και να απωθουμε η αγνοουμε η αντικρουουμε οσες κρινοτναι απειλητικες ψυχικα) δρα και τα προστατευει,με αποτελεσμα να διαιωνιζονται.
Ακομα κι αν οδηγουν σε δυσαρεστη κατασταση,χωρις να το καταλαβαινουμε τα 'προτιμουμε' απο καινοτομες λυσεις,που δε ξερουμε να διαχειριστουμε.

Ενα παραδειγμα ειναι το φαινομενο της ιδρυματοποιησης.Ενας γερος που ειχε περασει καποιες δεκαετιες στη φυλακη,μολις αποφυλακιστηκε μπηκε σε ενα βενζιναδικο κι εκλεψε με την απειλη ψευτικου οπλου,ενα κουτι τσιγαρα.

Γιατι ομως το εκανε αυτο?Γιατι μεσα στη φυλακη ειχε συνηθησει.'Ηξερε τι του γινοταν'.Ηξερε πως θα κυλαγε η μερα του,δεν ειχε να ανησυχει για λογαριασμους η δουλεια,η φλερτ η γαμο.Μετα απο τοσα χρομνια ειχε ξεχασει πως να ζει εξω απο τη φυλακη.Η σκεψη οτι θα επρεπε να παρει τη ζωη του στα χερια του τον τρομαζε-ηταν μια απροβλεπτη κατασταση.
Οι ανθρωποι προτιμουμε τον οικειο πονο απο το αγνωστο,γιατι εχουμε αναπτυξει αμυνες που αντιμετωπιζουν το πρωτο ενω το δευτερο φανταζει πιο τρομακτικο,ακομα κι αν υπαρχει ελπιδα βελτιωσης μεσα απο το νεο μονοπατι,γιατι νιωθουμε ανημποροι να το διαχειριστουμε.

Αλλο ενα παραδειγμα-μια γυναικα μεγαλωσε χωρις κοντινες φιλες,μονο γνωστες που εβρισκε στο σχολειο και τα φροντηστηρια.Παντα πηγαινε για μαθημα κι επεστρεφε σπιτι της μετα.Οταν μετακομισε,ενω ηθελε να αρπαξει την ευκαιρια να κανει πιο στενους φιλους,οταν αρχισε να βγαινει καταλαβε οτι η βαβουρα της παρεας και οι νεες γνωριμιες την αγχωναν.Ηθελε ανθρωπινη επαφη,αλλα οσο κι αν αντιπαθουσε τη μοναξια,την ειχε συνηθησει.Μετα απο λιγη ωρα με κοσμο ηθελε να γυρισει σπιτι της να ηρεμησει.Ειχε παρει αποφαση οτι ηταν 'μοναχικος τυπος'.
Αυτη η γυναικα χωρις να φταιει η να το αντιλαμβανεται διαιωνιζε το σχημα της αποξενωσης,ενα απο τα 18 δυσλειτουργικα σχηματα της θεωριας σχηματων.
Αλλα για αυτο θα πουμε πιο πολλα σε αλλο ποστ!Παω να παρω χαρτι για τη μυτη!

2 σχόλια:

  1. Μεγαλώνοντας κακομαθαίνουμε μέσα στη μοναξιά μας...
    Ενημερωτικό το ποστ ΒΟΥ, εξηγεί πολλά κουσούρια που έχω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ευχαριστω :)
      αλλα δε θα ελεγα κουσουρια,δεν εισαι σπασμενο πικαπ
      -βιωματα καλυτερα,που ξεπερνωνται :)

      Διαγραφή